
Widok na klatkę adaptacyjną „hack box” od strony rzeki. Zdjęcie: Carla Rich Montez.

Widok na klatkę adaptacyjną „hack box” od strony rzeki. Zdjęcie: Carla Rich Montez.
Z widokiem na słodkowodne mokradła w pobliżu Peorii biolog, naukowiec uniwersytecki oraz zespół studentów podjęli niezwykłą inicjatywę, której celem jest pomoc w odbudowie populacji lęgowej rybołowów w Illinois.
Choć historycznie rybołowy rzadko gniazdowały w Illinois, niewielkie skupiska stałych par lęgowych występowały w pobliżu głównych rzek i jezior stanu. Obszary te zapewniały łatwy dostęp do ryb, które stanowią podstawowe pożywienie rybołowów.
W połowie XX wieku warunki dla rybołowów gwałtownie się pogorszyły. W wyniku powszechnego stosowania pestycydu DDT doszło do katastrofalnych niepowodzeń lęgowych. Skażone trucizną ofiary zjadane przez ptaki powodowały ścieńczenie skorupek jaj rybołowów. Osłabione jaja pękały następnie podczas wysiadywania. Populacja rybołowów gwałtownie spadła.

DDT został zakazany w 1972 roku, jednak rybołowy powoli odbudowywały swoją populację po wcześniejszych stratach lęgowych. Do 1997 roku liczba par lęgowych w Illinois była tak niska, że władze stanowe obawiały się, iż rybołów może całkowicie zniknąć jako gatunek gniazdujący w stanie. Aby zapewnić mu ochronę, rybołów został wpisany w Illinois na listę gatunków zagrożonych.
W sąsiednich stanach, gdzie również odnotowano podobne spadki liczebności, programy przenoszenia rybołowów zaczynały przynosić pewne sukcesy. Przenosząc pisklęta ze stanów o silnych populacjach, zaobserwowano, że relokowane ptaki mogą uznać nowe otoczenie za swój dom. Proces ten, polegający na przyzwyczajaniu młodych ptaków do nowego siedliska i opiece nad nimi do czasu, aż będą w stanie samodzielnie przetrwać, nazywano „hackingiem”.
Dostrzegając w tej metodzie szansę na odbudowę populacji lęgowej w stanie,
Departament Zasobów Naturalnych stanu Illinois (IDNR) uruchomił w 2012 roku swój pierwszy program hackingu rybołowów. Opracowano plan projektu, wyznaczono agencje partnerskie oraz zlokalizowano siedliska o wysokiej jakości. W 2013 roku pierwsze pisklęta rybołowów zostały przeniesione do Illinois.
Poniżej przedstawiamy historię sześciu piskląt, które latem 2025 roku trafiły do
Banner Marsh State Fish and Wildlife Area.
Programem hackingu kieruje Pat McDonald, doświadczony biolog z Departamentu Zasobów Naturalnych stanu Illinois i lider projektu odbudowy populacji rybołowów prowadzonego przez IDNR. Wraz z dr Tih-Fen Ting z University of Illinois Springfield (UIS), która bada gatunki zagrożone i zagrożone wyginięciem, oraz czterema studentami UIS pracującymi jako technicy terenowi i monitorującymi pisklęta, McDonald i jego zespół będą opiekować się rybołowami aż do ich jesiennej migracji.
Tego lipcowego poranka McDonald odebrał sześciotygodniowe pisklęta rybołowów z Illinois Raptor Center w Decatur. Spędziły tam noc po tym, jak zostały zabrane z gniazd w Massachusetts, położonych wzdłuż rzeki Westport oraz w pobliżu New Bedford.

W Raptor Center pisklęta zostały przebadane, zmierzone, zważone i wyposażone w numerowane obrączki na nogach, które umożliwią ich identyfikację. Pobrano im również krew w celu określenia płci i stanu zdrowia, a ich piersi oznaczono tymczasowymi kolorami, które pomogą obserwatorom rozpoznawać poszczególne ptaki z większej odległości.

Po zakończeniu badań pisklęta zostają umieszczone w osobnych transporterach i przewiezione do swojego nowego domu w Banner Marsh, oddalonego o około dwie godziny jazdy. Po przyjeździe pisklęta są ostrożnie umieszczane w dużej drewnianej konstrukcji ustawionej na wysokich słupach, zwanej klatką adaptacyjną „hack box”, która zapewnia im schronienie podczas przyzwyczajania się do nowego otoczenia. Konstrukcja znajduje się w idealnym miejscu, z widokiem na kanał łączący dwa jeziora na terenach podmokłych — doskonałą lokalizację dla sześciu ptaków żywiących się rybami.

Przez kolejne dwa tygodnie pisklęta pozostają w klatce adaptacyjnej, obserwując nowe siedlisko przez duże drzwi zabezpieczone kratami. W tym czasie studenci-technicy codziennie monitorują pisklęta za pomocą kamery internetowej zamontowanej wewnątrz konstrukcji. Kamera pozwala nie tylko sprawdzić, czy młode ptaki jedzą i dobrze funkcjonują razem, ale także ograniczyć kontakt z ludźmi do minimum podczas ich adaptacji do nowego miejsca.

Pisklęta rybołowów potrzebują dużych ilości pożywienia, dlatego zespół korzysta z pomocy pracowników Illinois River Biological Station należącej do Illinois Natural History Survey, którzy dostarczają ryby stanowiące podstawę diety rybołowów. Na szczęście stacja dysponuje stałym zapasem inwazyjnych karpi azjatyckich, które zostały odłowione z rzeki i zamrożone do celów badawczych — lub, w tym przypadku, jako pokarm dla rybołowów.
Wewnątrz klatki adaptacyjnej pisklęta są karmione dwa razy dziennie kawałkami karpia odpowiedniej wielkości. W miarę jak ptaki rosną, zwiększają się również porcje, aż posiłek osiąga w końcu wielkość filetu. Karmienie jest kontynuowane do momentu, gdy ptaki opuszczą klatkę adaptacyjną.

W ciągu kilku dni od przybycia pisklęta zaczynają wykazywać zachowania poprzedzające pierwszy lot. Intensywnie poruszają skrzydłami, przeskakują na żerdzie i z powrotem oraz ćwiczą zawis w powietrzu. Przygotowują się do
opuszczenia miejsca odchowu.
Trzynaście dni po przybyciu na mokradła drzwi klatki adaptacyjnej zostają otwarte, a pisklęta po raz pierwszy mogą bez przeszkód zobaczyć swoje nowe otoczenie. Jedno z nich niemal natychmiast wylatuje. Pozostałych pięć ptaków decyduje się jednak zostać w klatce. Nie są jeszcze gotowe, by ją opuścić.
Dlatego każdego wieczoru drzwi klatki adaptacyjnej są zamykane, aby chronić pozostałe pisklęta przed drapieżnikami. Każdego ranka są ponownie otwierane w oczekiwaniu, że ptaki mogą zdecydować się na pierwszy lot.
Na razie zespół czeka.
Finansowanie działań na rzecz odbudowy populacji lęgowej rybołowów w Illinois zapewniają Departament Zasobów Naturalnych stanu Illinois, University of Illinois Springfield oraz U.S. Fish and Wildlife Service, przy dodatkowym wsparciu licznych partnerskich agencji, organizacji i przedsiębiorstw.
Carla Rich Montez is an outdoor writer living in Peoria County. She is a regular contributor to OutdoorIllinois Journal.
Submit a question for the author