Inwazyjna Żółw Czerwonolica

Chwila, żółwie czerwonolice (Trachemys scripta elegans) są inwazyjne? A czy nie są przypadkiem gatunkiem rodzimym dla Illinois? Odpowiedź na oba pytania brzmi: tak. Niektórzy nazywają żółwia czerwonolicego „wróblem domowym świata gadów”—oba gatunki rozmnażają się niezwykle intensywnie, są generalistami siedliskowymi i z łatwością wypierają inne rodzime gatunki żółwi.

Małe i tanie, młode żółwie czerwonolice były sprzedawane masowo w sklepach pięciocentowych i zoologicznych w latach 50.–70. XX wieku. W latach 70. w USA, w związku z przypadkami przenoszenia salmonelli przez małe żółwie na dzieci, zakazano sprzedaży osobników mniejszych niż 4 cale, lecz nie zakazano sprzedaży większych. Jako gatunek odporny i łatwy do hodowli na farmach żółwi, dziś są one najliczniej sprzedawanymi i najpopularniejszymi żółwiami domowymi na świecie.

Większość właścicieli, którzy kupowali je pod wpływem impulsu, nie miała pojęcia, jak właściwie opiekować się wodnym żółwiem. Gdy żółwie rosły (i wraz z nimi zapach akwarium), wiele z nich było nielegalnie wypuszczanych na wolność.

Właściciele zwykle nie wiedzieli też, że przy odpowiedniej opiece żółwie te mogą żyć nawet 30 lat—czyli znacznie dłużej, niż czas, w którym „junior” zdąży wyjechać na studia, zostawiając żółwia w tyle. Wiele dorosłych osobników również lądowało porzuconych na zewnątrz.

Takie scenariusze powtarzały się wielokrotnie, prowadząc do powstania stabilnych populacji żółwia czerwonolicego w wielu częściach świata, gdzie absolutnie nie powinien on występować. Z łatwością wypiera on rodzime gatunki żółwi, co czyni go jednym z najbardziej inwazyjnych gatunków na świecie.

Występowanie i liczebność w Illinois

Żółwie czerwonolice są gatunkiem rodzimym dla Illinois, jednak ich zdolność do przetrwania w niskiej jakości siedliskach, w połączeniu z wysoką wydajnością rozrodczą, sprawia, że stanowią tu również gatunek inwazyjny. Szybki rzut oka na mapę rozmieszczenia pokazuje, że występują we wszystkich 102 hrabstwach. Chociaż Field Guide to Amphibians and Reptiles of Illinois wskazuje, że ten wodny żółw preferuje spokojne akweny o mulistym dnie i obfitej roślinności, jako gatunek generalistyczny potrafi przetrwać także w znacznie mniej idealnych miejscach, takich jak ścieki czy podmokłe pobocza dróg.

Ich sezon godowy trwa od marca do czerwca, a samica kopie gniazdo na lądzie między połową maja a początkiem lipca. W zależności od wieku i wielkości składa od pięciu do 18 jaj. W przeciwieństwie do większości innych rodzimych żółwi w Illinois, które składają tylko jeden lęg rocznie, ten gatunek często składa dwa lub trzy lęgi w ciągu roku. Nietrudno więc zrozumieć, jak szybko ich liczebność rośnie i jak bardzo przytłaczają inne rodzime gatunki, takie jak żółwie miękkoskóre, malowane czy mapowe. Trudno konkurować z gatunkiem, który rozmnaża się trzy razy intensywniej od ciebie!

Młode żółwie wykluwają się około dwóch miesięcy po złożeniu jaj i — obok roślin — żywią się dość mięsożerną dietą obejmującą ryby, płazy, skorupiaki, ślimaki, pomrowy i owady. Wraz z dojrzewaniem mają tendencję do stawania się bardziej roślinożerne.

Rodzimy i inwazyjny

Nawet na obszarach, gdzie żółw czerwonolicy jest gatunkiem rodzimym, takich jak Illinois, wciąż potrafi powodować poważne szkody ekologiczne.

Stanowią poważne zagrożenie dla innych populacji żółwi. Żółwie błotne (Blanding’s turtles) są w Illinois gatunkiem zagrożonym, a żółwie czerwonolice bezpośrednio konkurują z nimi o zasoby. Dodatkowo oba gatunki są znane jako nosiciele adenowirusów. Gdy chory żółw czerwonolicy zostaje wypuszczony na wolność — co jest łatwe, ponieważ często nie wykazuje wyraźnych objawów choroby — może przenosić wirusa na dzikie populacje żółwi. Żółwie błotne są na niego podatne.

Inne problemy dotyczą żółwi przystosowanych do życia w warunkach domowych, wynikające z niesanitarnych warunków utrzymania. Niska temperatura wody, brudna woda oraz dieta uboga w witaminy i minerały prowadzą do szeregu schorzeń. Wypuszczone na wolność żółwie domowe mogą rozprzestrzeniać bakteryjne infekcje dróg oddechowych, gnicie pancerza oraz pasożyty.

Zagrożeniem są również infekcje grzybicze. Stwierdzono, że Emydomyces testavorans wywołuje u żółwi hodowlanych i dzikich zmiany chorobowe, ubytki, przebarwienia i złuszczanie pancerza. Grzyb ten występuje znacznie częściej w kolekcjach hodowlanych, co stanowi kolejny powód, by nie wypuszczać żółwi trzymanych w niewoli do środowiska naturalnego. Różne inne gatunki grzybów mogą także powodować infekcje skóry i pancerza, a niektóre z nich są znane z wywoływania poważnych, układowych chorób, które atakują kości lub narządy wewnętrzne żółwia.

Przestroga: Koniec z kulturą wyrzucania

Pomimo szkód ekologicznych, jakie mogą wyrządzić po wypuszczeniu, żółwie czerwonolice wciąż cieszą się dużą popularnością i są powszechnie dostępne w sklepach zoologicznych, na targach gadów oraz w sprzedaży internetowej. Posiadanie zwierzęcia domowego powinno być zobowiązaniem na całe życie. Żółw czerwonolicy może wydawać się „łatwiejszym” pupilem niż kot czy pies, jednak żółwie również mają podstawowe potrzeby, które muszą być spełnione, aby mogły zachować zdrowie. Zakup żółwia nie powinien odbywać się bez wcześniejszego, dokładnego zapoznania się z wymaganiami dotyczącymi jego utrzymania i żywienia. Centra edukacji przyrodniczej nie są w stanie przyjmować fali niechcianych żółwi, a wypuszczanie ich na wolność jest nielegalne z wszystkich powodów wymienionych powyżej.

Jeśli nie jesteś gotów opiekować się żółwiem przez kolejne 30 lat, żółw czerwonolicy nie jest odpowiednim zwierzęciem dla ciebie.